تبلیغات
سوسا وب تولز - ابزار رایگان وبلاگ
دانش آموزومعلم - روش تدریس قرآن پایه سوم ابتدایی
دانش آموزومعلم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


ما از دیار آفتابیم ، از سرزمین های نخلهای راست قامتی كه انوار طلایی خورشید شاخ و برگشان را نوازش می دهد ، آمده ایم تا اثبات كنیم فرزند خورشیدیم ، گرم و پر حرارت . و سرشار از شوق برای رسیدن به والاترین اهداف . ما جوانیم و آنچه جوان را می سازد تغییر است و نو بودن در همه چیز ، چه افكار و چه اعمال .
یادمان باشد كه ما نهال نخل را بغیر از آب و آفتاب با عشق رویانده ایم . امید آن داریم به لطف پروردگار در فضایی سالم و صمیمی عشق به علم را تجربه كنیم .
در پناه لطف بیكران حق سبز و شكوفا باشید

مدیر وبلاگ : سعید ریگی
مطالب اخیر
نویسندگان
نظرسنجی
نظرشما در مورد وبلاگ چیست؟






قران کتاب مقدس، یگانه و قابل احترام برای همه مسلمانان است که به یادگیری و خواندن آن بسیار تاکید شده است اما چگونه باید این کتاب را آموخت و در آیات آن دقت وتفکر کرد و خود را مخاطب وحی الهی دانست ؟این امر به ویژه  برای مسلمانان غیر عرب زبان از اهمیت خاصی برخوردار است از گذشته های دور تا کنون شیوه های مختلفی برای آموزش قران به کار رفته است بطور خلاصه می توان آن را به روش های ذیل دسته بندی کرد:

1-روش سنتی و مکتبی : در این روش با هجی کردن وتمرین وتکرار، قران آموخته می شود تصور بر این بود چون قرآن از حروف و حرکات تشکیل شده اگر دانش آموزی حروف و حرکات را بشناسد با مقداری تمرین  می تواند قرآن را بخواند در این روش به صدای حروف وحرکات توجه نداشتند در نتیجه ابتدا حروف وسپس حرکات را می آموختند و با هجی کردن کلمات پیش می رفتند و همیشه آموزش را از جز سی ام قران شروع می کردند   

2-روش باغچه بان و فرمان یک و دو: مرحوم جبار باغچه بان برای آموزش خط فارسی به جایی روش حرف آموزی روش صوت آموزی را پیش نهاد کرد مرحوم عباس یمینی شریف نیز برای آموزش خط زبان فارسی روش کلی را مناسب می دانست پس از آزمایش هر دو روش وزارت آموزش و پرورش روش باغچه بان را برگزید و از سال 1330 تا پیش از روش جدید (بخوانیم وبنویسیم سال 81 )روش ترکیبی با غچه بان که مبتنی بر صوت آموزی است برای آموختن خط و زبان فارسی را در ایران معمول بوده است در این روش با فرمان یک، یک حرف با یک حرکت خوانده می شود در واقع یک صامت با یک مصوت ترکیب می گردد و با فرمان دو ،دو صامت با یک مصوت خوانده می شود فرمان دو هنگامی داده می شود که بعد از حرف حرکت دار حرف ساکن و یا تشدید باشد و یا خود حرف تنوین داشته باشد

3-روش تفکیک :  این روش که با روش قبل چندان متفاوت نبود و بر بخش کردن کلمه تاکید داشت مدتی معمول شد ولی نتوانست کاری فراتر انجام دهد

4-آموزش به کمک نوار صوتی :  در سال های پس از انقلاباسلامی نهاد های خود جوش و خارج از آموزش پرورش رسمی مانند دارولقران ها مهد قران ها بنیاد شهید و... با استفاده از نوارهی قاریان مشهور  وتمرین تکرار واستمرار قران را با ترتیل و قرائت تحقیق آموزش می دهند

5-آموزش جامع قران : با این که روش فرمان دادن مبتنی بر روش صوت آموزی فارسی بود ولی در آن روش پیش نیاز فارسی ویا سواد آموزی فارسی جدی گرفته نمی شد آموزش دیر هنگام از کلاس سوم آغاز می گردید و همراه تمرین  تکرار کافی نبوددر نتیجه موفقیتی قابل توجه در آموختن قران حاصل نمی شد

          رویکرد اصول و اهداف برنامه ی درسی قرآن

رویکرد :

رویکرد نگاه وجهت گیری کلی است و بر تمام اجزای برنامه حاکم است معمولا رویکرد هر برنامه مهمترین تفاوت ها وجهت گیری های جدیدرا نسبت به برنامه ی قبلی شامل می شود در این قسمت رویکرد این برنامه را در هریک از اجزای اصلی برنامه ی درسی قرآن بیان میداریم .

الف-اهداف

1-جامعیت اهداف : اهداف آموزش و پرورش قرآن باید از دو جهت جامع باشد یکی این که از نظر ((حیطه های یادگیری)) مشتمل بر سه حیطه ی شناختی مهارتی و عاطفی باشد و دیگر این که همه ی ((موضو عات ضروری ))ماننئد کسب مهارت های گوناگون قرائت درک معنای عبارات و آیات قرآن، شناخت قرآن و آشنایی با معارف ان را شامل گردد.

2-انس با قرآن : انس با قرآن عبارت است از علاقمندی و دلبستگی به قران کریم ار راه عادت به قرائت روزانه ی قرآن و تمایل به در ک و فهم آیات آن و دست یابی به این باور که هر چند قرائت روزانه ی قران کریم واجب فقهی نیست اما از نظر تقویت اعتقادات و تربیت دینی امری ضروری است .

ب-روش های یادگیری

1- یادگیری مشارکتی   2-تلفیق.3 - استمرار در اموزش و پرورش   4-از جمع به فرد                 5-تقدم  گوش کردن بر خواندن 6-تقویت حس شنوایی 7-کار در کلاس 8- نقش خا نواده در اموزش 9 -آموزش توامان مهارتهای گونا گون قرائت قران      10-رسم الخط ساده ی اموزشی  11-ساده و آسان کردن قواعد .

ج_ارتقای توانایی و صلاحیت وآموزگار

رویکرد تلفیقی و همچنین ویژگی خاص آموزش در دوره ابتدایی، آموزش قران توسط آموزگار پایه را ضروری می سازد.از راه های زیر توانایی و صلاحیت آموزگار، در آموزگار قران به تدریج ارتقاء می یابد:

 1-تعلیم و تعلم همزمان :  یکی از مشکلات موجود در امر آموزس عدم آموزش آشنایی و توانایی آموزگاران محترم به میزان لازم در امر آموزش دروس است. متاسفانه  آموزش های ضمین خدمت به دلایل گوناگون بازدهی لازم را ندارد

روش آموزش قران از جهاد مختلف به گونه ای طراحی شده است که اولا آموز گاران پایه های  مختلف دوره ابتدایی پس از آشنایی توجیه شدن با شیوه آموزش

بودون نیاز به گذراندن دوره های طولانی آموزش .می توانند درس قران را آموزش دهند و ثانیا روش آموزش از ویژه گیهای بر خوردار است که در حین آموزش خود آموزگار نیز از آن بهره مند خواهد شد

 

2-ارتقای صلاحیت معنوی وترکیبی آموزگاران:

قران و آموزش آن بهترین زمینه برای تذاکر تنبه ورشد مسایل آخلاقی است . از این رو آموزگاران محترم دوره های ابتدای موثر ترین نقش تربیتی را در امر تعلم و تربیت فرزندان ما بر عهد دارند با اشتغال به آموزش قران به صلاحیت تربیتی و اخلاقی خویش می افزاید و این امزر تاثیر بسزایی در تمام برنامه آموزشی وپرورشی دارند

د_ ارزش یابی و روش های آن :

1- مهمتریت هدف ارزش یابی تعیین میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان وجبران نواقص آنهاست

2- ارزش یابی باید در پایه های اولیه دوره های ابتدایی جنبه ی کیفی (توصیفی) داشته باشند و به تدریج به سمت جنبه ای کمی حرکت کند .

3- ارزش یابی  به ترتیب اولویت تابع حوزه ی مهارت نگرش ودانش است

4- ارزش یابی حتی الا امکان بدون اطلاع قبلی باشد

هـ - فناوری آموزشی :

1-    بهره گیری از نوارهای آموزشی به عنوان یک جزء مهم در کسب مهارت زبانی (لحن آهنگ و ...)آموزش قرآن ونیز استفاده از جاذبه های آن.

2-   جبران ضعف عمومی جوامع مسلمانان غیر عرب زبان وکشورها خودمان در ارئه الگوی صحیح قرائت قران از طریق نوارها آموزشی.

اصول حاکم بر آموزش قرآن در دوره ابتدایی:

1-توجه جدی به موضوع ((انس وعلاقه به قران کریم ویاد گیری آن ))در تمام مساوئل اعم از تعیین اهداف متوا روش های تدریس و شیوه های ارزش یابی

2-جامیعت آموزش قران با تاکید بر آموزش رو خوانی و روان خوانی قرآن

3-تناسب محتوا با نیازها علایق و توانایی دانش آموزان

4-ضرورت آموزش قران توسط آموزگارانپایه

5-استفاده از زمان وفضایی مناسب بری دانش آموزان

6-ضرورت استمرار در آموزش قران و رعایت تعدد  و فاصله جلسات تدریس در طول هفته

 

اهداف کلی آموزش قران در دوره ی ابتدایی:

1-آشنایی با قران کریم به عنوان کدام الهی و کتاب آسمانی

2- تقویت انس و علاقه به قرآن کریم و یادگیری آن

3- توانایی روخوانی قران بصورت شمرده و آرام از روی مصحف با رسم الخط آموزشی

4- توانایی خواندن آیات کتاب درسی به صورت روان و آهنگین

5- آشنایی با قواعد ضروری روخوانی قران

6- حفظ برخی از سوره های کوتاه کتاب درسی

7- آشنایی با برخی از داستان های  قرآن کریم

8- فراگیری معنای برخی از داستانهای قرآن کریم

9- تقویت علاقه به شنیدن خواندن و فهم معنای آیات قرآن کریم

10- آشنایی با مفهوم برخی از پیام های قران

11-شناخت و تقویت استعداد های دانش آموزان در گرایش مختلف آموزش قران

 

مهمترین رویکرد برنامه ی جدید آموزش قران، مبنا قرار دادان آموزش جامع قرآن است، تعریف اموزش جامع قران را چنین تعریف می کنیم :((آموزش جامع قرآن فرایندی است برای دست یابی به توانا یی قرائت صحیح درک معنا، تدبر در آیات و آشنایی با معارف قرآن به منظور تقویت ایمان عمل صالح و انس با قران کریم ))

الف- روخوانی و روان خوانی قران کریم:

 1- روخوانی :  روخوانی عبارت است از خواندن کلمات و عبارت قرانی از روی کتاب درسی یا مصحف شریف به صورت شمرده و آرام روخوانی از بخش خوانی شروع می شود  وجود اندکی مکث در بین بخش ها طبیعی است .

2- روان خوانی :  خواندن عبارات و ایات قران  کریم به صورت روان و با  سرعت معمولی را روان خوانی می گویند .اموزش روان خوانی قران نه تنها اولین قدم در اموزش قران است بلکه تاخیر در این امر تهدید جدی در دست یابی عموم مردم به توانایی است در زیر برخی از دلایل این امر را بر می شماریم :

 1-قرآن کریم کلام خدا و مستند ترین متن آسمانی است زیرا همین خواندن و تماس معمولی ذکر و یاد خدا تقویت ایمان و توجه به امر معنوی را به  دنبال دارد که به سهم خود بر تربیت انسان مو ثر است 2- قرآن کریم نه تنها یک کتاب فرا عصری است که مخاطب آن، همه ی انسان ها در همه ی اعصار می باشند 3-اگر قرار باشد اموزش خواندن قران کریم را وابسته به فهم آن کنیم حجم قابل توجهی از ایات کریمه در دوره ی ابتدایی و حتی در دوره ی راهنمایی قابل اموزش نیست  4- آموزش روخوانی قران و کسب توانایی در این امر مو جبات انس و علاقه به قران را فراهم می اورد .5- حافظه و سابقه تاریخی و اجتماعی ما نسبت به فراگیری رو خوانی قران در دوران کودکی موید این مطلب است که هر خا نواده ی مسلمانی ایرانی از هر گروه گرایشی از این کودک خود را در خواندن قران توانا می بیند احساس شادمانی و رضایت می کند  اگر اموزش رو خوانی قران از دوره ابتدایی اغاز نشود فرصت بهره گیری از این نیروی عظیم و دلسوز از دست می رود امو زگاران دوره ابتدایی بهترین افرادی هستند که می توانند بر اسا س مهارت سواد فارسی رو خوانی قران را اموزش می دهند7- اگر به طور كلی بپذیریم كه فراگیری مهارت خواندن قرآن،نمی تواند كاملا منطبق و همراه فهم معنای آیات تلاوت شده باشد،بهترین زمان برای انجام این كار پایه ی اول دوره ی ابتدایی است.

ب- قرائت قران کریم:

   قرائت قران کریم در اصطلاح رایج خواندن آیات قرآن به صورت زیبا و با صوت خوش است

1-تلفظ حروف خاص عربی :

 یعنی حروفی که در فارسی تلفظ مشترک داشته ولی در عربی و قران هر کدام تلفظ خاصی دارند این حروف عبارت اند از :

ح،ه   -ع،أ    -ط،ت   -غ،ق    -ث،ص،س  -ذ،ظ،ض،ز

2-حرکات کوتاه و کشیده :

یعنی کوتاه خواندن حرکات کوتاه و کشیده خواندن حرکات کشیده و پرهیز از کشش حرکات کوتاه یا کوتاه کردن حرکات کشیده .

3-احکام تجویدی :

یعنی فصیح وزیباتلفظ کردن حرکات، و حروف و ترکیبات آن ها این احکام عبارتند از فصاحت تلفظ حروف ، حرکات استعلاء و استفاء تفخیم ترفیق، مدّ و غنه، قلقله و عدم قلقله، اظهار،  ادغام اخفاء  و  ابدال

4-وقف و ابتدا :

یعنی منظم و شمرده خواندن آیات قران ابتدا کردن از محل مناسب و وقف کردن بر جای مناسب.

5-صوت و لحن:

 یعنی زیبا نمودن قرائت با آهنگ مناسب ردیف متنوع هماهنگ تناسب زیر و بم صدا – حجم صدا سرعت مناسب قرائت .

ج- پیام قرآنی:

منظور از پیام قرآنی ، آیه یا عبارت قرآنی كوتاه و زیبایی است كه دارای پیامی بلند و ارزشمند در باره ی  موضوعات اعتقادی ، اخلاقی ، تربیتی ، اجتماعی و ... است .پیام قرآنی مورد استفاده برای كودكا ن معمولا دارای ویژگی های :

1-                   قالب شعارگونه دارد.

2-                 قابل درك برای كودكان است .

3-                 موجز و پر معناست .

4-                 كودكان می توانند مثال ها و نمونه هایی عملی برای آن ذكر كنند.

اهمیت و جایگاه آموزش پیام قرآنی :

 هر چند كه مهم ترین هدف آموزش قرآن است اما به دلایل زیر ، آموزش پیام های قرآنی ضرورت و اهمیت دارد :

1-     از آن جا كه آموزش رو خوانی قرآن كریم در دوره ی ابتدایی عموما بدون درك معنای آیات است ، باید این نقص تا حد امكان به نحوه ی جبران شود .

2-     یكی از اهداف مهم دوره ی ابتدایی ، تقویت زمینه های تربیتی و پرورشی كودكان است .

3-     پیام قرآنی به دانش آموزان كمك می كنند كه مباحث تربیتی و اخلاقی را به عنوان دستورات خدا كه در قرآن آمده است ، بشناسد .

4-  یادگیری مشاركتی از رویكرد های مهم آموزش است . در درس قرآن پیام های قرآنی ، بهترین فرصت را برای مشاركت دانش آموزان در فرآیند یاددهی – یاد گیری فراهم می سازد .

د- در ك معنای تركیب ها و عبارت های ساده ی قرآن:

از ویژگی های مهم جامعیت آموزش قرآن ، دست یابی به توانایی درك معنا و عبارات ساده ی قرآن است .برخی از دلایل استفاده از داستان های قرآنی به شرح زیر است :

1-   ایجاد جذابیت و تنوع در آموزش قرآن .

2- وجود داستان در كتاب آموزش قرآن ، موجب افزایش علاقه و انگیزه ی كودكان به كتاب و درس قرآن می شود .

3-         داستان های قرآنی شامل مطالب بسیار ارزشمند وجاودانه ی اعتقادی ، تربیتی ، اخلاقی ، اجتماعی و نبرد حق و باطل و... است .

4-         بیان داستان های قرآنی در درس قرآن ، راه تولیدات متنوع و جذاب كتاب های كمك آموزشی ، نوار صوتی و تصویری ، فیلم ، انیمیشن ، نرم افزار و ... را باز می كند

 

ویژگی های آموزشی روخوانی :

1-                  بهره گیری از سواد اموزشی فارسی

2-                بهره گیری از حواس

3-               آموزش از ساده به مشكل

* چند نكته : با توجه به ویژگی های فوق در آموزش روخوانی قرآن ، در دوره ی ابتدایی باید نكات زیر رعایت شود :

1-      مراحل كسب مهارت رو خوانی :

الف – بخش خوانی

ب- شمرده خوانی

ج- روان خوانی

2- استفاده از رسم الخط آموزشی

3- تاكید بر كسب مهارت عملی

4- تمرین وتكرار مناسب و كافی

روش رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان :

 

1-  رفع اشكال همراه با تشویق دانش آموز نسبت به آنچه كه صحیح خوانده است انجام شود تا موجب تقویت اعتماد به نفس او گردد.

2-  رفع اشكال باید به نحو هی انجام شود كه موجب اضطراب دانش آموز نشود .

3-   حتی الامكان خود دانش آموز ،اشكال خویش را برطرف كند.

4-   پس از خواندن صحیح توسط دانش آموزان دیگر ، دانش آموز متوجه خطای خود بشود و حتی الامكان آن را رفع كند .

5-   رفع اشكال موجب صرف وقت بیش از حد نشود .

6-   تسلط آموزگار بر روخوانی متن درس ، موجب تشخیص بهتر اشكالات و رفع آنها می شود .

7-  آموزگار نباید بلافاصله ، حالت صحیح كلمه را بخواند و نیز از دانش آموزان بخواهد كه آنها نیز چنین كاری نكنند.

8-  رفع برخی از اشكالات به تمرین بیشتر و مرور زمان نیاز دارد ، از این رو آموزگار نباید انتظار داشته باشد كه همه ی اشكالات بلافاصله برطرف شود.

9-  باتوجه به اصول فوق ، آموزگار یكی از روش های تركیبی از آنها را برای رفع اشكال انتخاب می كند.این روش ها عبارتند از :

 

1-   در حین قرائت دانش آموز ، تذكر نمی دهیم ، بلكه صبر می كنیم تا پس از وقف در پایان سطر تذكر لازم داده شود.

2-   با تشویق دانش آموز ، از او می خواهیم كه هما ن عبارت را با دقت بیشتر بخواند . این شیوه اشكال گرفتن ، بیشتر زمانی مفید است كه اشكال دانش آموز به علت عدم دقت كافی یا شتاب زدگی خواندن باشد .

3-    توجه دانش آموزانكلاس را به كلمه ی غلط خوانده شده جلب كرده و با طرح سوال ، شكل صحیح و غلط كلمه را مقایسه می كنیم و از ان ها می خواهیم تا شكل صحیح را بگویند.

4-    اگر به نظر می رسد كلمه یا عبارت غلط خوانده شده برای تعدادی از دانش آموزان مشكل است ، آموزگار كلمه یا عبارت را روی تخته نوشته و از همه ی دانش آموزا ن می خواهد تا با اشاره ی او ، آن كلمه یا عبارت را به صورت بخش بخش بخوانند .

*تذكر *

1-     بعضی از دانش آموزان لكنت زبان دارندو عبارات را با مكث ، تكرار و به كندی می خوانند . آموزگار ضمن برخورد لطیف ،مناسب و طبیعی سعی می كند آنها را در انتظار بقیه خجالت زده و مورد تمسخر قرار نگیرند .

2-   مناسب است دانش آموزان را به گروه های چند نفره تقسیم كنیم تا آیات در س را برای  یكدیگر بخوانند و اشكالات روخوانی و قرائت یكدیگر  را اصلاح كنند .

 

روش تدریس قرائت قرآن :

كسب مهارت قرآن یكی از اجزای آموزش جامع قرآن است. جایگاه و اهمیت آموزش قرائت قرآن ، تعرف آن و حد مورد انتظار در بخش كلیات بیان شده است . آموزش قرائت در دوره ی ابتدایی ، بر استماع نوار آموزشی ،الگو گیری و هم خوانی با آن استوار است . مهمترین فایده ی نوار آموزشی ، تسهیل تدریس و توجه به نقش شنیدن در كسب توانایی زیبا خوانی قرآن كریم است . این اموزش ضمن آن كه دانش آموزان را با قرائت زیبا ، صحیح و منظم قرآن آشنا می كند و زمینه كسب مهارت قرائت قرآن را فراهم می آورد ، موجب تقویت روخوانی و روان خوانی قرآن نیز می گردد.

مراحل تدریس قرائت :

1-                  آماده كردن نوار آموزشی

2-                روشن كردن ضبط صوت و طبق دستور نوار عمل كردن (گوش كنید و بخوانید )

3-               رفع اشكال به شیوه ی مناسب

4-                 خاموش كردن ضبط صوت و خواندن هرسطر توسط یك دانش آموز.

5-                تمرین گروهی

روش تدریس :

1-                  خواندن متن پیام

2-                خواندن ترجمه ی پیام

3-               بحث و گفت و گو درباره ی مفهوم پیام

4-                 بیان مصادیق جدید

5-                ترجمه ی بعضی كلمات پركاربرد

 

علم قرائت قرآن سماعی است یعنی با شنیدن باید آموزش را یاد بگیرند و در ابتدای كار نباید عجله كرد.بخش بخش خواندن معلم و تكرار آن ها به وسیله بچّه ها فاجعه است.(اصلا نباید معلم خود،بخش بخش بخواند.

پبام های قرانی مال دانش آموزان است ،خودشان فعالیت می كنند و خودشان می خوانند و تولید محتوا می كنند. در نهایت هدف از اشاره با خودكار یا غیره این است كه چشم، حركت صحیح را عادت كند.






پیوند روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی

 تماس با ما
« ارسال برای دوستان »
نام شما :
ایمیل شما :
نام دوست شما:
ایمیل دوست شما:

Powered by ParsTools
a>گالری تصاویر سوسا وب تولز